Thầm lặng những "đôi mắt biển"

Cảng biển Quảng Ninh hiện đảm nhận trên 40% tổng lượng hàng hóa và hành khách khu vực phía Bắc; mỗi năm đón hàng nghìn lượt tàu vận tải quốc tế, trong đó có những tàu siêu trường, siêu trọng lần đầu đến Việt Nam. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, đằng sau những chuyến tàu vận tải lớn cập cảng an toàn là sự đóng góp thầm lặng của đội ngũ hoa tiêu hàng hải khu vực III. Họ được ví như những "đôi mắt biển" dẫn lối cho những chuyến tàu ra, vào cảng an toàn.

Trải nghiệm nghề hoa tiêu

Nhận được tin tàu vận tải hàng rời ANNOU MAX trọng tải gần 180.000 tấn, lớn nhất từ trước đến nay sẽ vào Cảng Hòn Nét (TP Cẩm Phả) ngày 4/6, chúng tôi đã liên hệ với Công ty TNHH MTV Hoa tiêu Hàng hải khu vực III (hoa tiêu khu vực III) để được đi cùng. Đón chúng tôi tại Cảng Hòn Gai, đi trên chiếc tàu chuyên dụng của đơn vị, anh Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Công ty cho biết: "Đây là lần đầu tiên có phóng viên đi cùng anh em hoa tiêu chúng tôi. Nghề này khá vất vả, bất kể ngày hay đêm, khi con nước an toàn, điều kiện đảm bảo để tàu vào, ra cảng là chúng tôi lên đường".

a
Tàu ANNOU MAX trọng tải gần 180.000 tấn, lớn nhất từ trước đến nay, vào làm hàng tại Cảng Hòn Nét (TP Cẩm Phả) ngày 4/6/2019.

Nghề hoa tiêu không hề đơn giản như mọi người vẫn nghĩ, chỉ thực hiện nhiệm vụ dẫn đường là xong. Nghề này đòi hỏi từ tác phong, kinh nghiệm rất cao. Để đào tạo ra một hoa tiêu ngoại hạng phải mất trên 15 năm với các giai đoạn tập huấn, thực tế rất nghiêm khắc. Lý do bởi hoa tiêu là những người đầu tiên của nước sở tại lên tàu biển nước ngoài từ phao số 0, người chịu trách nhiệm hướng dẫn và đảm bảo an toàn cho tàu biển khi vào khu vực giới hạn. Khi tiếp cận với tàu nước ngoài, trang phục, ăn nói, tác phong thế nào đòi hỏi hoa tiêu luôn phải để ý. Bên cạnh dẫn tàu đi vào luồng an toàn, còn phải tạo được sự tin tưởng, thiện cảm về thái độ, tinh thần hiếu khách đối với thủy thủ đoàn.

a
Hoa tiêu ngoại hạng khu vực III kiểm tra các thông số về độ sâu, độ rộng luồng, thủy triều,  những thông tin về tốc độ tàu, mớn nước, trước khi quyết định cho tàu di chuyển vào khu vực neo đậu.

Mải mê, cuốn hút với câu chuyện về nghề hoa tiêu, chúng tôi như quên đi thời gian hơn 1 giờ đồng hồ đã trôi qua kể từ khi rời bến. Anh Thành thông báo, đoàn phải chuyển tàu, vì ra gần cửa biển, sóng lớn, tàu nhỏ không đi tiếp được. Chúng tôi chuyển sang chiếc tàu chuyên dụng khá lớn với dòng chữ in đỏ đậm Pilotco3. Tuy nhiên, không còn yên bình như khu vực trong Vịnh, phía cửa biển sóng khá lớn, chiếc tàu lao lên rồi lại hạ xuống theo từng đợt sóng như muốn hất tung tất cả những gì phía trên nó. Kẻ "ngoại đạo" như tôi đã bắt đầu thấm mệt, dù chỉ 30 phút hành trình để tiếp cận tàu ANNOU MAX đang neo đậu tại phao số 0.

ANNOU MAX là con tàu lớn nhất từ xưa đến nay tôi được nhìn thấy. Tàu có chiều dài đến 292m, rộng 45m, đồ sộ, sừng sững như một tòa nhà. Thách thức tiếp theo là phải leo lên dây thang thẳng đứng với độ cao gần 30m để lên đến sàn tàu. Với thiết bị tác nghiệp lỉnh kỉnh trên người, để bám chính xác vào dây thang trước những đợt sóng dồn dập khiến chúng tôi loay hoay khá lâu. Cuối cùng, giải pháp tối ưu nhất là buộc dây để kéo thiết bị lên tàu, chúng tôi lên được tàu sau gần 30 phút.

a
Dưới sự dẫn đường của hoa tiêu, tàu ANNOU MAX luồn lách qua các dãy núi trên Vịnh Bái Tử Long để đến với Cảng Hòn Nét.

Sau màn chào hỏi, các hoa tiêu ngoại hạng bắt đầu vào công việc của mình. Để đưa được ANNOU MAX vào khu vực Cảng Hòn Nét, hoa tiêu và thuyền trưởng đã trao đổi về độ sâu, độ rộng luồng, thủy triều cũng như những thông tin về tốc độ tàu, mớn nước và đường kính vùng quay trở. Khi các thông số kỹ thuật hai bên đã cập nhật đầy đủ thì mới bắt đầu cho tàu di chuyển vào khu vực neo đậu.

Trong hành trình, anh Thành chỉ cho chúng tôi xem hoạt động của rada trên tàu, tín hiệu "tít, tít" cảnh báo va chạm liên tục phát ra. Để trấn an, anh Thành nói: "Con tàu này lớn, do đó đáy tàu hiện chỉ cách đáy biển gần 1m, hoa tiêu phải nắm được thông số tốc độ nhỏ nhất để tàu ăn lái. Nguy hiểm nhất là khi tránh nhau ở khúc hẹp, 2 tàu chạy gần nhau, sẽ tạo ra lực hút cực mạnh ở khoảng giữa, nếu không am hiểu luồng lạch, chỉ cần có một sơ suất, lệch hướng nhỏ, nguy cơ va chạm, mắc cạn sẽ rất lớn. Vì vậy, khi đưa tàu vào, hoa tiêu phải rất tập trung và cần độ chính xác cao. Đó cũng là lý do chúng tôi được gọi là những "đôi mắt biển"... 

Chúng tôi đến khu neo đậu Cảng Hòn Nét sau 2 giờ hành trình dẫn lối. Khi đó, trời đã sẩm tối, những chiếc tàu xung quanh đã bắt đầu bật đèn, hắt ánh sáng xuống mặt biển. ANNOU MAX neo đậu an toàn và đoàn tạm biệt thủy thủ tàu để trở về bờ, nhường chỗ cho các cơ quan chức năng khác làm nhiệm vụ quản lý nhà nước theo quy định.

Khẳng định năng lực dẫn tàu siêu trường, siêu trọng

Mỗi chuyến tàu biển quốc tế vào cảng, hoa tiêu đóng vai trò rất lớn. Những ai không phải trong nghề, chắc hẳn sẽ ít biết đến thuật ngữ này. Việc được trải nghiệm cùng hoa tiêu khu vực III đã cho chúng tôi hiểu thêm về một nghề, nhất là trong bối cảnh Quảng Ninh đang tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ, khai thác lợi thế về cảng biển, để cảng biển trở thành mũi nhọn trong cơ cấu kinh tế, thì nghề hoa tiêu là một mắt xích quan trọng.

Trao đổi với chúng tôi, thuyền trưởng tàu ANNOU MAX cho biết: "Các hoa tiêu đã giúp tôi rất nhiều khi tàu lần đầu vào làm hàng ở Hòn Nét. Với kinh nghiệm dẫn các tàu tải trọng lớn, hoa tiêu đã tư vấn nhiều thông tin về luồng, dải cạn, cũng như an toàn luồng. Hoa tiêu ở đây có năng lực chuyên môn giỏi, thân thiện và nhiệt tình. Trong quá trình dẫn tàu, các hoa tiêu còn đóng vai trò là nhà ngoại giao, tiếp thị kinh tế, hướng dẫn viên du lịch khi giới thiệu về tiềm năng, lợi thế cảng nước sâu của Quảng Ninh, sở hữu các điểm đến du lịch hấp dẫn khiến chúng tôi khá tò mò và muốn được đi khám phá. Đây chính là cầu nối tiếp thị Việt Nam với thế giới bên ngoài, thu hút được tàu nước ngoài vào Việt Nam ngày càng nhiều hơn".

Các siêu tàu trên thế giới đến Quảng Ninh thời gian qua cũng do Hoa tiêu khu vực III đảm nhận việc dẫn dắt.
Các siêu tàu trên thế giới đến Quảng Ninh thời gian qua đều do hoa tiêu khu vực III đảm nhận dẫn dắt.

Trong xu thế phát triển vận tải của thế giới là đóng tàu to, vượt biển lớn, vai trò của hoa tiêu càng hết sức quan trọng. Không chỉ đảm bảo an toàn, an ninh hàng hải cho tàu thuyền, mà hoa tiêu còn tham gia vào quảng bá lợi thế về cảng biển Quảng Ninh, thu hút thêm các mối hàng. Nhận thức rõ vấn đề này, hoa tiêu khu vực III đã không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng dịch vụ thông qua năng lực dẫn được các tàu siêu trường, siêu trọng, sở hữu nguồn nhân lực là các hoa tiêu ngoại hạng, ứng dụng hiệu quả công nghệ tiên tiến vào điều hành và khai thác. Năm 2018, hoa tiêu khu vực III đã dẫn 4.491 tàu siêu trọng tải cập cảng làm hàng, vận chuyển hành khách an toàn vào cảng. Trong đó, có các tàu trọng tải lớn như ANNOU MAX gần 180.000 tấn, tàu khách quốc tế 5 sao World Dream 18 tầng, sức chứa gần 6.000 du khách và thuyền viên… Điều này đã khẳng định vị trí, vai trò và năng lực của đội ngũ hoa tiêu ngoại hạng tại Quảng Ninh.

Tiếp tục đồng hành cùng sự phát triển cảng biển của tỉnh, thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TU (ngày 23/4/2019) của Tỉnh ủy về phát triển dịch vụ cảng biển trên địa bàn tỉnh đến năm 2025, định hướng 2030, hoa tiêu khu vực III đã cụ thể hóa, xác định rõ vai trò của mình, đó là đổi mới năng lực quản trị kinh doanh, nâng cao năng suất, chất lượng, đầu tư thêm các thiết bị lai dắt có công suất từ 4.000 HP trở lên để khai thác tốt các nhu cầu của khách hàng.

Theo Báo Quảng Ninh